Veenweide-West: zeer beperkt geschikt bij het huidige landgebruik

Bij het huidige landgebruik is er zeer beperkt ruimte voor zonnevelden vanwege

  1. weidevogelkerngebied
  2. weidevogelrandzone
  3. agrarisch landgebruik
  4. uniek en open landschap
  5. fysieke beperkingen

ad 1. in weidevogelkerngebied kan in samenspraak met gemeente, provincie en SOVON een onderzoeks-zonneveld worden ingericht om de impact op deze soort in de praktijk uitgebreid te meten. Om meer kennis op te doen met elkaar. Kleinschalige coöperatieve zonnevelden nabij de woonkernen en op kavels achter de boerderijen in lintbebouwing of nabij andere (bedrijfsmatige)bebouwing kunnen worden overwogen, zoals benoemd door inwoners die deelnamen aan de gespreksavonden. Er zijn ook zorgen vanuit het gebied dat er teveel van dergelijke aanvragen kunnen komen.

ad 2. in weidevogelrandzone kunnen (liefst lage) zonnevelden worden overwogen op kavels die ongeschikt zijn voor weidevogels, en op minimaal 300 meter afstand van geschikte leef/broedplaatsen, liefst bij bestaande bebouwing, waarbij in kerngebied een stuk gebied wordt verbeterd voor weidevogels (compensatie).

ad 3. Vanwege bodemdaling, CO2 uitstoot, verdroging en vernatting wordt er (onafhankelijk van zonneveldenbeleid) gesproken over de toekomst van landbouw in het veenweidegebied. er wordt een Visie Vitaal Platteland opgesteld. Zonnevelden kunnen in de visievorming worden meegenomen als economische activiteit.

 

ad 4. Dit gebied heeft een hoge cultuurhistorisch waarden met ‘gave landschappen’.

 

ad 5. De veelal smalle kavels en natte zachte bodem kunnen fysiek een belemmering vormen.

 

Een toelichting op de kansrijkheid en randvoorwaarden voor zonnevelden op korte termijn leest u hieronder.

open landschap
Weidevogels
Agrarisch landgebruik
Cultuurhistorisch veenlandschap

Voorwaarden voor zonnevelden

Foto is slechts illustratief. Per initiatief wordt opnieuw de beste inpassing bepaald.

 

Zonnepanelen zijn zeer beperkt mogelijk in dit gebied. Over de kansen voor zonnevelden:

  • in de weidevogelkerngebieden zijn geen zonnevelden toegestaan, met als uitzondering:
    • een onderzoeks-zonneveld met uitgebreide praktijkmetingen naar de daadwerkelijke impact op weidevogels
    • een kleinschalig coöperatief zonneveld aansluitend op de bebouwde omgeving
  •  in de weidevogelrandzones zijn zeer beperkt zonnevelden toegestaan op minimaal 300 meter afstand van kavels die leef/broedgebied vormen voor weidevogels (of daarvoor zeer geschikt zijn). Er moet compensatie plaatsvinden voor weidevogels in het kerngebied. Initiatiefnemers overleggen hun voorstel in een vroeg stadium met de gemeente.
  • recreatie: extra zorgvuldigheid nabij Bosdijk en NS wandelpad west van Kockengen
  • niet in het ‘gave’ landschap west van de Wagendijk
  • zeer beperkte hoogte (historische open landschap)
  • natuurlijke kavelindeling volgen en afstand tot de sloten houden voor onderhoud minimaal aan 1 zijde, geen sloten dempen
  • de sloten maken wellicht een hek/heg overbodig. eventuele visuele afscherming dient laag te zijn, afgestemd met omwonenden, met gebiedseigen beplanting,
  • als specifieke kansen zijn genoemd: langs spoorlijn naar Woerden (smalle strook), nabij kleine bedrijventerreintjes (zoals bij Portengen) en coöperatieve kleine zonnevelden tegen de dorpskernen aan

Karakter Westelijk Veenweidegebied

Dit open landschap met haar regelmatige copeverkaveling is sterk bepaald door haar historie. Na de veenwinning is het gebied, wat we nu een energielandschap zouden noemen, ingericht voor de landbouw met daarin Kockengen, Portengen en Kortrijk. Het gebied ten westen van Kockengen heeft het predicaat ‘gaaf landschap’.

Ontwatering was nodig voor zowel veenwinning als landbouw. De bodem daalt door de ontwatering en CO2 komt daarbij vrij. Dit onomkeerbare proces is na vele eeuwen ontginning in een kritieke fase beland.

De bodemdaling en het geringe toekomstperspectief voor de landbouw maken voor de hand liggend om hier grote veranderingen door te voeren zoals vernatting en zonneakkers. Tegelijk heeft dit gebied voor Nederland grote cultuurhistorisch waarde, door de hele oude veenontginningen en de dorpscultuur die eeuwenlang stand heeft gehouden.

Weidevogels

De openheid maakt dit gebied tot een uniek rust- en broedgebied voor weidevogels. Een groot deel van het gebied maakt deel uit van het weidevogelkerngebied en daaromheen de weidevogelrandzone.

Aangezien weidevogels een grote afstand houden tot zogenaamde ‘opgaande elementen in het landschap’, zijn zonnevelden nabij weidevogelgebieden niet wenselijk. De rand van een eventueel zonneveld dient minimaal 300 meter van de weidevogelgebieden af te liggen. Van belang is ook het soort opstelling en de reflectie, omdat dit vreemde element in het landschap verstorend werkt.

 

De gemeente kijkt, samen met natuurorganisaties en de provincie, zeer kritisch naar initiatieven in het Westelijk Veenweidegebied ter bescherming van weidevogels. Bij de provincie en onderzoeksinstelling SOVON zijn gegevens aanwezig van waar weidevogels regelmatig broeden, waar afspraken zijn voor weidevogelvriendelijk beheer, en welke kavels geschikt lijken voor weidevogels. Ook zijn er locaties af te leiden waar verbeteringen voor weidevogels mogelijk zijn, bijvoorbeeld door het wegnemen van bestaande verhogingen in het landschap.